Đô-La Hay Lá Nho?

(5 đánh giá của khách hàng)

Đây là một cuốn sách “nguyên lý kinh tế” rất độc đáo. Không phương trình, không thuật ngữ chuyên ngành khó hiểu, cũng không có các đồ thị rối rắm. Wheelan đã chứng minh rằng các quan điểm kinh tế học hoàn toàn có thể được giải thích đơn giản, dễ hiểu bằng ngôn ngữ thuần túy. Kinh tế học qua cách viết của ông được đúc rút lại trong những yếu tố cơ bản nhất. Và qua cuốn sách, người ta có thể dễ dàng thấy kinh tế học thật sự dễ hiểu.

Là một cuốn sách kinh tế học, tuy nhiên Naked Economics (với tên tiếng việt là Đô-la hay lá nho ? – Lột trần cô nàng kinh tế học) không hề khô khan với các khái niệm, thuật ngữ và nguyên lý sơ đẳng của môn kinh tế học được liệt kê theo kiểu “gạch đầu dòng” nhạt nhẽo và buồn tẻ. Bức chân dung kinh tế học mà Wheelan vẽ ra trong cuốn sách của mình với tựa đề vừa khêu gợi, vừa thách thức, lại vừa mang tính cổ động quả thật rất sinh động và đầy sức cuốn hút.

Cuốn sách Đô-la hay lá nho ? – Lột trần cô nàng kinh tế học của Wheelan bàn về những vấn đề cơ bản của kinh tế học, hay cụ thể hơn, các nguyên lý về nền kinh tế thị trường. Chúng được giới thiệu thông qua việc mổ xẻ các sự kiện, biến cố hay các vấn đề kinh tế cụ thể, gần như thường nhật, theo một cách đơn giản và dễ hiểu. Việc mổ xẻ đó làm cho người đọc dễ dàng “hoá giải” những vấn đề thiết thân, gần gũi của cuộc sống nhưng vốn có vẻ phức tạp, khó hiểu nếu tiếp cận theo kiểu hàn lâm. Qua cách tiếp cận của Wheelan, các nguyên lý, nguyên tắc khô khan của kinh tế học thoát khỏi lớp vỏ khái niệm trừu tượng để hoá thân thành những vấn đề của chính đời sống thực tiễn.

Đây là một cuốn sách “nguyên lý kinh tế” rất độc đáo. Không phương trình, không thuật ngữ chuyên ngành khó hiểu, cũng không có các đồ thị rối rắm. Wheelan đã chứng minh rằng các quan điểm kinh tế học hoàn toàn có thể được giải thích đơn giản, dễ hiểu bằng ngôn ngữ thuần túy. Kinh tế học qua cách viết của ông được đúc rút lại trong những yếu tố cơ bản nhất. Và qua cuốn sách, người ta có thể dễ dàng thấy kinh tế học thật sự dễ hiểu.

Trích đoạn sách hay

Chính phủ là bạn của bạn (và xin tràng vỗ tay cho tất cả các vị luật sư).

Tại sao tôi lại bán chiếc Honda Civic (kiểu xe thuộc dòng xe nhỏ CUV)? Có hai lý do: (1) nó không có ngăn chứa đồ phía sau; và (2) vợ tôi đang có thai. Nhưng nếu mua một chiếc Chevy Suburban (kiểu xe thuộc dòng xe cồng kềnh và tốn nhiên liệu SUV), tôi e rằng cả gia đình tôi sẽ khuynh gia bại sản. Tôi không bận tâm nhiều về vấn đề ngăn chứa đồ, nhưng sẽ rất khó đặt thêm một chiếc ghế cho trẻ em vào một chiếc xe chỉ nhỏ bằng ¼ chiếc SUV bình thường. Vì thế, chúng tôi quyết định mua một chiếc Ford Explorer và điều này trở thành một phần vấn đề đối với tất cả những ai vẫn dùng Honda Civic.

Vấn đề ở đây là: Quyết định mua một chiếc SUV của tôi ảnh hưởng đến tất cả những ai lưu thông trên đường, nhưng không một ai có thể can dự đến quyết định đó. Cuộc sống của những người đi Honda Civics trở nên rủi ro hơn, nhưng tôi không phải bồi hoàn cho họ. Tôi cũng không phải bồi thường nếu những đứa trẻ mắc bệnh hen ốm yếu hơn trước do bị ảnh hưởng bởi những loại khí độc hại mà chiếc xe của tôi đã thải ra. Và tôi cũng chưa bao giờ gửi thư hỏi thăm những người sống ở New Orleans, những người mà một ngày nào đó chợt nhận thấy căn nhà của họ chìm trong bể nước, bởi khí CO2 và các khí thải khác từ chiếc xe của tôi đang làm tan các mỏm băng ở địa cực. Đây chính là những chi phí thực tế đi liền với việc sử dụng một chiếc xe tốn nhiều nhiên liệu.

Quyết định mua xe Ford Explorer gây ra cái mà các nhà kinh tế gọi là “nhân tố bên ngoài”, nhân tố biểu hiện sự khác biệt giữa chi phí cá nhân và các chi phí xã hội do hành vi của tôi gây ra. Khi vợ tôi và tôi đi đến đại lý Bert Weinman Ford Dealership, chúng tôi đã so sánh chi phí của một chiếc Explorer so với một chiếc Civic: tốn nhiên liệu hơn, phí bảo hiểm đắt hơn, giá thành cao hơn. Tuy nhiên, trong dãy dài chi phí đó, chúng tôi không đề cập đến những đứa trẻ bị hen, hiện tượng tan băng ở địa cực hay những phụ nữ mang thai lái xe Hyundais. Các chi phí này có liên quan đến việc lái một chiếc Explorer không? Có. Vậy, chúng tôi có phải trả tiền cho chúng không? Không. Do đó, chúng không ảnh hưởng gì tới quyết định của chúng tôi (ngoài cảm giác day dứt mơ hồ khi chúng tôi kể với những người bạn đang sống ở Boulder, Colorado trong cảnh thiếu nước trầm trọng).

Mẹ: Ôi Chúa ơi! Hình như mẹ đã đâm vào cái bơm rồi. Chắc mẹ phải đi sửa xe thôi.

Con: Mẹ ơi, không phải bơm đâu ạ. Đấy là một chiếc Miata đấy.

… và những chiếc xe ngày càng trở nên đồ sộ hơn.

Khi một nhân tố bên ngoài, tức mức chênh lệch giữa chi phí cá nhân và chi phí xã hội của một hành vi, tăng, các cá nhân sẽ có động cơ tư lợi rất lớn. Chỉ riêng thị trường sẽ không thể giải quyết vấn đề này. Trên thực tế, thị trường được coi là “thất bại” khi nó buộc các cá nhân và các công ty tiến hành những hoạt động khiến tình trạng xã hội trở nên tồi tệ hơn. Nếu khái niệm này thật sự khô khan như được nói đến trong hầu hết các cuốn sách về kinh tế thì những bộ phim như A Civil Action và Erin Brockovich sẽ chẳng thể thu được doanh thu hàng triệu đô-la. Cả hai bộ phim đều nói về những nhân tố bên ngoài: Một công ty đa quốc gia làm bẩn nguồn nước, khiến các gia đình trong vùng bị nhiễm độc. Không có giải pháp thị trường nào trong trường hợp này; chính thị trường mới là vấn đề. Công ty gây ô nhiễm có thể tiết kiếm chi phí xử lý khi vứt sản phẩm phụ chưa qua xử lý ra khu đất trống gần đó. Khách hàng, phần lớn là những người sống ở nơi khác và không nhận thức được (hoặc không quan tâm đến) vấn đề ô nhiễm, sẽ tưởng thưởng cho công ty này bằng cách mua thật nhiều sản phẩm của họ. Đó là những sản phẩm được bán ra với giá rẻ hơn so với sản phẩm của những đối thủ cạnh tranh có ý thức hơn – những nhà sản xuất hy sinh một phần lợi nhuận để tiêu hủy rác thải. Trong cả hai bộ phim (cả hai đều dựa trên những câu chuyện có thật), sự đền bù duy nhất được thực hiện qua tòa án – một cơ chế phi thị trường với sự bảo hộ của chính phủ.

Hãy xem xét một ví dụ đơn giản hơn, nhưng lại là nguyên nhân gây ra sự phiền toái cho cho hầu hết người dân thành thị: đống phân chó trên đường. Trong một thế giới hoàn hảo, chúng ta sẽ mang theo tất cả những dụng cụ xúc chất thải của con vật cưng. Tuy nhiên, thế giới chúng ta đang sống không hoàn hảo. Những người dắt chó đi dạo thường lờ đi đống thải. (Những ai cho đây là chuyện nhỏ nhặt sẽ có cái nhìn khác khi biết rằng trung bình mỗi năm ở Paris có 650 người bị gãy xương hoặc phải vào bệnh viện vì trượt ngã vào đống phân chó). Quyết định xúc đống thải có thể được mô hình hóa như bất kỳ quyết định kinh tế nào: Một người nuôi chó phải cân nhắc giữa chi phí và lợi ích khi xúc đống thải của chúng. Nhưng ai sẽ là người phải chịu trách nhiệm khi những phụ nữ đuổi theo xe buýt vào buổi sáng hôm sau bị hụt chân do giẫm phải đống chất thải trên đường và bỗng nhiên có một ngày chẳng tốt đẹp gì? Không ai cả. Đây chính là lý do hầu hết các thành phố đều đặt ra quy định mọi người phải dọn dẹp khi vật nuôi phóng uế…

5 đánh giá cho Đô-La Hay Lá Nho?

  1. Khiết Anh

    Đối với dân ngoại đạo nhưng ham hố đọc về kinh tế như tôi, mấy quyển kiểu tràn đầy thuật ngữ chuyên ngành, số liệu thống kê thực sự rất đáng sợ.Wheelan đã giải quyết vấn đề này một cách tối giản và sinh động nhất. Bằng những ví dụ “gần gũi như chuyện nhà hàng xóm”, ông cung cấp cho ta kiến thức cơ bản về việc bốc máy kinh tế, đặc biệt là tại các cường quốc như Mỹ, Anh,… vận hành và cách nó chi phối nền kinh tế toàn cầu.
    Cái hay của quyển sách nằm trong những tri thức về nền kinh tế Mỹ-rất chi tiết, mới lạ. Tuy nhiên, khi nói về nền kinh tế các nước XHCN, theo cá nhân tôi, tôi thấy nó hơi “một chiều”. Ví như Việt Nam ta đang phát triển theo chính sách mở chửa, có nhiều điểm tương đồng với kinh tế các nước lớn, chứ không hề một trời một vực như sách đề cập.

  2. Phương Anh

    Lần đầu tiên cầm quyển sách này trên tay ấn tương của tôi là nó thật nhỏ gọn và trình bày cũng rất ấn tượng. Cách thức viết của tác giả cũng rất dễ hiểu và đơn giản. Không cầu kì, phô trương,không đánh đô hoặc làm khó độc giả. Tất cả đều được giải thích một cách tỉ mỉ sâu sắc nhưng không khó hiểu. Những ví dụ rất thực tế và cũng rất hay. Đọc sách mình mới vở lẽ ra nhiều điều, rằng chẳng có một quyết định nào là hoàn hảo, chúng ta có thể nghĩ nó đi theo hướng này nhưng toàn thể xã hội lại phản ứng theo một hướng khác,tâm lý con người là một phạm trù vô cùng khó đoán.. Nói tóm lại quyển sách cho ta cái nhìn đa chiều hơn, sâu hơn về mọi chính sách kinh tế, không có chính sách nào là đơn giản và hữu hiệu về lâu về dài cả.

  3. Hồng Ngọc

    Khác với những cuốn sách dày cộm về kinh tế , đô la hay lá nho làm cho mình ấn tượng ngay từ tựa sách. Tại sao lại là lá nho và lá nho với đô la thật sự có liên hệ gì ?? Tuy mang một cái tên ngồ ngộ và độc đáo đến độ ai khi thấy cũng phải cầm lên băn khoăn và chú y , nhưng khi đã đọc hết qua cuốn sách, người ta mới có thể hiểu được tác giả đã gửi gắm những gì để rồi cười một cách nhẹ nhàng trước suy nghĩ của tác giả về bộ môn kinh tế học. Sách ko quá to, có thể bỏ vào balo, túi xách rất tiện lợi, giọng văn nhẹ nhàng nhưng rất lạ làm cho người nếu lần đầu tiên tiếp cận với mảng đề tài này rất hứng thú. Chính vì sự nhẹ nhàng ko cứng nhắc đó mà kiến thức và khái niệm trừu tượng trở nên rất dễ hiểu với người đọc. Có thể nói Đô la hay lá nho đã có được những sự đầu tư rất hiệu quả từ nội dung đến cả hình thức trình bày sách .

  4. Đức Anh

    Khi tôi mới bắt đầu tìm hiểu về môn Kinh tế vĩ mô ở trường đại học,tôi đã chọn mua cuốn sách này để hiểu hơn về kinh tế vĩ mô.Và thật ngạc nhiên khi mà so với những lý thuyết cứng nhắc trong giáo trình thì cuốn sách nhỏ này đã lột tả và diễn giả lại tất cả một cách dễ hiểu,không những thế lại còn rất đa dạng và phong phú.Ngạc nhiên hơn,tôi thấy cuốn sách chứa đựng tất cả các kiến thức mà tôi học được trong giáo trình,nhưng không chứa những mô hình và phân tích khô khan,mà nó đi vào thực trạng của các quốc gia Mỹ,Ấn Độ,Nhật,…qua các thời kỳ,cùng với đó là sự so sánh,sự định nghĩa các thuật ngữ,…tất cả đều rất thú vị.Một cuốn sách hay về kinh tế học

  5. Minh Hương

    Mình mua quyển sách này vì sách có thiết kế bìa rất đẹp và kích thích sự tò mò của mình. Ngay từ chương một mình đã bị cuốn hut bởi lối viết có chút hài hươc trong đó đi kèm là những ví dụ thực tế từ những công ty nổi tiếng trên thế giới. Mình đã được làm quen với Kinh tế học trước khi đọc quyển sách này thế nhưng Đô-la hay lá nho vẫn có một sức hút đặc biệt và làm cho mình cảm thấy kiến thức của mình vẫn còn nhiều hạn chế. Đây là một quyển sách rất đáng để các bạn đang theo học chuyên ngành về KT tìm đọc trước khi bắt đầu vô môn học này. Một cách truyền đạt vô cùng dễ hiểu và thú vị.

Thêm đánh giá

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button
Close